هرگاه در حال پياده روی از کنار يک پروژهی ساختمانی عبور میکنيد، تابلوی زرد شناسنامه ی ساختمان را میبينيد. تابلويی که در آن علاوه برنام پروژه و کارفرما، سه عنوان جداگانه ذکر شده اند:
• طراحي و محاسبه
• اجرا
• نظارت
و اغلب مسؤوليت هر يک از اين امور را شرکت جداگانه ای برعهده دارد. محدود کردن مسؤوليت ها و تقسيم وظايف يک از ويژگیهای تمدن است. هنگامی که «همه کس»، مسؤوليت «همه کار» را به عهده دارد، کارها غير تخصصی و غير مهارتی انجام میگيرند.
هنگامی که به عنوان اعضای يک سيستم اجرايی در حال انجام وظايف محوله هستيم، چنان مشغول «چگونگی» انجام امور میشويم که به ندرت پيش میآيد که «چرايی» انجام آن وظايف را به چالش بکشيم يا «جانشين های» خلاقانه ای را به جای روش های فعلی کشف نماييم. دراين صورت بايد فرد يا افرادی که مشغول انجام آن امور نيستند يا خود ما در زمانی که در حال انجام آن کارها نيستيم از بيرون به آنچه انجام میشود نگاه کنيم و بپرسيم:
• چه کاری انجام میگيرد؟
• چه نتيجه ای دارد؟
• چه هزينه ای دارد؟
• تاريخچه ی آن چيست؟
• آيا شرايط امروز نسبت به شرايط زمانی که اين کار به اين شکل طراحی شده تفاوتی نکرده است؟ چه تفاوت يا تفاوتهايی؟
• چه گزينه های ديگري را میتوان به جای انجام اين کار مد نظر قرار داد؟
• آن گزينه يا گزينهها چه نتايج جديدی ايجاد میکنند؟
• آن گزينه يا گزينه ها هزينه ها را افزايش میدهند يا کاهش؟ «اتاق فکر» کجاست؟
اتاق فکر «فضا - زمانی» است که از «نقش اجرايی» خارج میشويم و در نقش «طراحی و محاسبه» و «نظارت» قرار میگيريم تا خارج از اقتضای «وظيفه» و «عادت»، به موقعيت نگاهی دوباره بياندازيم. بسياری از سيستمهای موفق ناگهان با چالشهای بزرگ مواجه شدهاند و حتی به بنبست و ورشکستگی رسيدهاند چرا که آنچنان غرق تکرار وظايف و عادات سنتی خود بودهاند که متوجه تغييرات اندک و آرامی که در محيط ايجاد شده نشدهاند و زمانی متوجه «تغيير» شدهاند که فرصتهای زيادی را برای «همگامی» با تغيير و بهره بردن از آن از دست داده اند و چاره يی جز «واکنش» نشان دادن به تغيير نداشته اند.
«همگامی» چه تفاوتی با «واکنش» دارد؟
با ذکر مثالی به اين سؤال پاسخ میدهم:
تحقيقاتی که در زمينه ی مسائل بهداشتی و پزشکی انجام میشود نشان میدهند که «نرخ ابتلا به ديابت» در حال افزايش است. چه دليل اين مسأله افزايش ابتلا به ديابت به دليل سبک زندگی شهرنشينی امروزی باشد و چه افزايش تشخيص بيماری در اثر افزايش آگاهی و حساسيت جامعه نسبت به موضوع، در نهايت مفهوم آن اين است که امروزه، نسبت به ده سال قبل، تعداد افرادی که میدانند دچار ديابت اند در جامعه بيشتر است.
بسياری از شرکت های توليد مواد غذايی نسبت به اين ماجرا بیتفاوت میگذرند.
محصولات آنها به فروش میرسد و آنها احساس نياز نمیکنند که راجع به آمارهای پزشکی تأمل نمايند اما در اين ميان شرکتهای هوشياری وجود دارند که با پايش آمارها به اين نتيجه میرسند که بايد محصولات جديدی را در دست تهيه داشته باشند. آنها «فرصت» اين را برای خود ايجاد میکنند که در يک دوره مثلاً ده ساله به تحقيقات، طراحی و راه اندازی خط توليد محصولات جديد بپردازند و آرام آرام اين محصولات را به بازار معرفی نمايند. بالا رفتن تقاضا برای محصولات فاقد شکر برای اين شرکتها يک فرصت است. آنها از«مزيت رقابتی» داشتن محصولات سالمتر برخوردار میشوند و مشتريان جديدی را به خود جذب میکنند. آنها از شيوه ی بازاريابی «سهم بيشتر از بازار» به شيوهی بازاريابی «سهم بيشتر از هر مشتری» میرسند. از آن سو، شرکتهایی که به اين «تغيير» بیتوجهی میکنند، ده سال بعد ناگهان متوجه افت فروش خود میشوند و مجبور به «واکنش» میشوند: آنها مجبور به انتخاب از بين گزينه های محدودی میشوند و فرصت «ايجاد گزينه» را از دست میدهند.
در اتاق فکر چه اتفاقي میافتد؟
اتاق فکر، سفينهای است که شما را به آينده میبرد.
در اتاق فکر به جای شيوهی رايج يادگيری که منوط به آگاهی از تجارب گذشته است، شيوهی جديدی از يادگيری تجربه میشود: يادگيری از آينده، معنای «يادگيری از آينده» اين است که با «رصد کردن» تغييرات، شروع به فرضيهسازی میکنيم که آينده چه چيزهايی را در زندگی ما تغيير خواهد داد:
• در آينده چه نهادهایی از زندگی ما حذف خواهند شد؟
• در آينده چه نهادهای جديدی وارد زندگی ما خواهند شد؟
• در آينده چه عاداتی از زندگی ما حذف خواهند شد؟
• پيشرفت دانش و فن چه بيماریهايی را از ميان خواهد برد؟
• پيشرفت دانش و فن چه بيماریهایی را ايجاد خواهد کرد؟
• اولويتهای «انسان آينده» چه تفاوتهایی با اولويت های «انسان امروز» خواهد داشت؟
سوالاتی از اين دست باعث میشوند ما با آينده «ملاقات کنيم» و براساس احتمالاتی که آينده آبستن آنهاست فرصتها و تهديدها را در نظر بگيريم و خود را برای آنها آماده کنيم.
چه کسانی میتوانند وارد اين سفينه ی فضا-زمانی شوند؟
ورود به اتاق فکر براي کسانی مجاز است که ويژگیهای زير را داشته باشند:
۱- ذهن باز (Open Mind)
«مهارت تخيل» تعريف فشردهی اين ويژگی است. اعضای اتاق فکر بايد بتوانند ذهن خود را براي پرواز آزاد بگذارند و دنيایی را که هنوز «فرا نرسيده است» مشاهده کنند. گرچه برای هدايت خيال دسترسی به اطلاعات و آمار و پايش روند تغييرات ضروری است، اعضای اتاق فکر نبايد از اين که به شرايط نامحتمل و ناممکن بينديشند احتراز کنند.
۲- قلب گشوده (Open Heart)
گروهی از مردم به دليل تعصبی که به باورهای موجود دارند، به دليل منافعی که از وضعيت موجود میبرند يا به دليل ترسی که از تغيير دارند نسبت به تغيير و حرکت احساس بدی دارند. اين افراد که همواره به ياد دنيای طلایی گذشته آه میکشند و معتقدند «دنيا بد شده است» و روز به روز هم بدتر میشود نمیتوانند به هدايت سفينه کمکی کنند.
۳- اراده آزاد (Open Will)
اراده ی آزاد، ارادهای است که تابع شرايط نباشد.
اراده ی آزاد به معنای تعهد به خسته نشدن و ادامه دادن است. در اتاق فکر ما بارها تصور میکنيم که به بنبست رسيدهايم و گزينه ی ديگری غير از گزينه های موجود وجود ندارد.
بارها با اين فکر مواجه میشويم که «کار ديگری نمیشود کرد» يا «راه ديگری وجود ندارد». اراده ی آزاد متعهد بودن به اين است که هرگز تسليم نشويم و کنترل را به قضا و قدر و سرنوشت نسپاريم و خود را همواره مسوول مديريت زندگی بدانيم.
دکتر سرگلزایی
ارتقاء سریع سایت در گوگل با ❌بک لینک قوی❌
مشاهده
وبلاگ دست نوشته
مطلب مرتبط
زیارت عاشورا♥️ با صدای علی فانی+ متن و ترجمه 
مطلب مرتبط
بهزودی پروردگارت آنقدر به تو عطا خواهد کرد که خشنود شوی 
